YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Balıkesir’in Edremit ilçesinde zeytin üreticileriyle bir araya gelerek, üreticilerin yaşadığı ekonomik sorunlara ilişkin çözüm önerilerini açıkladı. Özel, bölgede 2 bin yıldan uzun süredir zeytin üretimi yapıldığını ifade ederek, “Antik çağlardan beri bu topraklarda zeytin var, zeytincilik var, zeytin hasadı var. Antik çağlardan beri ilk kez zeytin üreticisi bu kadar perişan durumda. Son üç yılın, beş yılın değil, bin yılın krizi, iki bin yılın krizi ile karşı karşıyayız” dedi.
(BALIKESİR) – YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Balıkesir’in Edremit ilçesinde zeytin üreticileriyle bir araya gelerek, üreticilerin yaşadığı ekonomik sorunlara ilişkin çözüm önerilerini açıkladı. Özel, bölgede 2 bin yıldan uzun süredir zeytin üretimi yapıldığını ifade ederek, “Antik çağlardan beri bu topraklarda zeytin var, zeytincilik var, zeytin hasadı var. Antik çağlardan beri ilk kez zeytin üreticisi bu kadar perişan durumda. Son üç yılın, beş yılın değil, bin yılın krizi, iki bin yılın krizi ile karşı karşıyayız” dedi.
YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Edremit Zeytinli Köy Meydanı’nda zeytin üreticileriyle bir araya geldi. Üreticilerle sohbet eden YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, “Zeytin üreticilerinin sesini duymak için, Türkiye’ye duyurmak için, sorunlarını en üst düzeyde anlatmak için geldik. Bu toplantı, kadın zeytin üreticileriyle sohbet toplantısıydı. Sizler sağ olun evsahipliği yapmak için geldiniz, çok büyük bir kalabalık var” ifadesini kullandı.
Kadın zeytin üreticilerinin katılımı dikkati çekerken, üreticiler yaşadığı sorunları Özel’e anlattı. Sohbette söz alan Gülsüm isimli bir zeytin üreticisi, “Zeytincilik bitti. Zeytini toplatıyorsun, yevmiye veriyorsun bin 500 lira. Bir çuval zeytini 300 liraya satıyoruz. Bize 6 bin liraya mal oluyor. Zeytinci perişan. Zeytin işi sıfıra düştü” diye konuştu.
“MAZOT OLDU 100 LİRA”
Zeynep isimli bir üretici ise zor durumda olduklarını belirterek, “Oğlum 30 dönüm buğday ekiyordu, bu sene ekemiyor. Mazot oldu 100 lira. Maliyeti çok yüksek. Geçen senenin incir fiyatı bu sene daha düşüktü. Zeytin desen hepsi meydanda. Çiftçi olarak çok fena durumdayız. Oğlum bu sene buğday ekemiyor. Düşün beş bin liraya sürülmüyor. Maliyet çok yüksek. Bir el atarsanız çok memnun oluruz” dedi.
“KAZANCIMIZI SAĞLAYAMAZ, ÇOCUKLARIMIZA HARÇLIK VEREMEZ OLDUK”
Bir başka kadın çiftçi de “Memleketimiz zeytincilikle geçiniyor. Yıllardan beri de bu durum geri gidiyor, hiç ileri gitmiyor. Kazançlarımızı sağlayamaz, çocuklarımıza harçlık veremez olduk. TARİS fiyat açıklamıyor. İşçi tutmuyorlar, kendi ailesi ile zeytin toplamaya gidiliyor. Herkes dert yanıyor. Köyde zeytin hasadı başladı. Gelmek isteyenler, ‘cebimizde para yok, nasıl gelelim’ diyorlar. İnşallah bir yerden döner düzeliriz. Zeytinin tanesi bile kıymetli. Zeytin ağaçlarımızın kıymetini bilelim, derdimize çare olun” sözleriyle Özel’e dert yandı.
Edremit’in Pınarbaşı Köyü’nden gelen bir başka üretici de “Elimiz, cebimiz kuru. Bir şey alamıyoruz. Zeytinlerimiz dalda kaldı. Bize bir çare bulun. Millet aç oturuyor. Millet evine bir kilo et alamıyor” ifadesini kullandı.
“SİZE İNANIYORUZ, GÜVENİYORUZ, ARKANIZDAYIZ”
Sohbette söz alan bir kadın üretici de “Halimiz harap. Zeytininden, işçisinden, işverenden… Zeytinler tarlada kaldı. İşçi aldığı yevmiye ile markete gittiğinde çayını, şekerini alamaz oldu. Tarlası olan da yağını yapamaz oldu. Zeytinler tarlada kaldı. Her şey berbet durumda. Bunu yaparsanız siz yaparsanız, bizim memleketimizi kurtarın, emeklerimizi kurtarın. Size inanıyoruz, güveniyoruz, arkanızdayız” dedi.
“KADINLAR OLARAK BİZİM SOSYAL GÜVENCEMİZ YOK”
Kadın üreticilerin sosyal güvencesine dikkati çeken bir kadın üretici de, “Bizim sosyal güvencemiz yok. Kadınlar olarak 12 ay çalışıyoruz zeytin işinde. Yazı ayrı kışı ayrı. Sadece toplamakla bitmiyor. Bizim sosyal güvencemiz olmadığı için zor durumdayız. İnşallah köylü milletin efendisi olur” şeklinde konuştu.
“BAKANDAN ÇOBAN BİLE OLMAZ”
Erkek bir üretici ise yaşadığı sorunları şu sözlerle anlattı:
“Dört kuşaktan beri bu işlerle uğraşıyoruz. Zeytincilik işinden dedelerimiz yedi oğlan çocuğu büyütmüş, okutmuş, evlendirmiş ama günümüzde ev geçindirmek değil de günü kurtarmak oluyor. Zarar ediyoruz. Geçen sene zeytin 50 liraydı, bu sene 20-25 lira. Onu da beğenmeye beğenmeye alıyorlar. Hükümet yanlısı bir firma çıktı, fiyatları onlar belirliyor. TARİŞ zaten ortada yok. Küçük üretici bitmek üzere. Kendi malımızdan zarar ediyoruz. Ürünü toplayıp satıyoruz, işçi parasına yetmiyor. Cebimizden para ekliyoruz. Gübrenin maliyetleri de yüksek. Bizi bu çileden kurtarmanızı istiyoruz. Bakandan çoban bile olmaz. Bu zamana kadar çiftçiler bağırıyor. İncircisi, domatescisi, limoncusu bağırdı. Bunu duyan, tepki veren yok. Biz ne yapalım?”
Hayvancılıkla uğraşan Mustafa Salı isimli yurttaş da şunları kaydetti:
“Bizim mandırada sütümüz 23 lira. Bize senede bir zam geliyor ama yem firmaları her hafta zam yapıyor. Zaten şap hastalığı çıktı. Et deseniz yurt dışından geliyor. Bandırma Limanı hayvandan koktu artık. Kasapta bizim etimizi kesen yok. Zor durumdayız. Üretim yok. Tamamen dışa bağımlıyız”
“TEMEL PROBLEM ALICININ FİYAT BELİRLİYOR OLMASI”
YENİ Parti’nin tarım politikalarından sorumlu ismi Sencer Solakoğlu da şöyle konuştu:
“Zeytinin yaşadığı bu yılki problem, özel bir problem gibi görünse de yapısal bir problem var. Biz iktidara geldiğimiz zaman alım garantisini getireceğiz. Biz gıdanın uygunlaşması, ucuz olması için daha fazla üretmemiz gerektiğini biliyoruz. Ürün çok olduğu zaman fiyatlar düşer ama tarladaki hasılat hiçbir zaman düşmez. 100 liralık mal belki 80’e düşer ama 10 kiloluk üretim de 15 kiloya çıktığı için çiftçinin de tüketicinin de karınadır. Zeytinyağında da önce çiftçiye geldiği zaman fiyatları düşürüyorlar sonra belli başlı tüccarların eline geçtiği zaman fiyatlar bir anda artıyor. Buğdayda 16,5 lira fiyat açıkladılar, alamadılar. Türkiye genelinde 12,5 liraya buğday satıldı. Bugün borsada 21 lira. Çiftçi zarar etti ama tüketici de ekmeği pahalıya yedi. Bunun temelindeki problem alıcının fiyat belirliyor olması. Bizim yapacağımız ilk işlerden bir tanesi alıcının fiyat belirlemesi değil, kamucu bir yaklaşımla alımları netleştirmek.”
“ZEYTİN ÜRETİCİ PERİŞAN DURUMDA”
YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel de zeytin üreticilerinin yaşadığı sorunların yalnızca Edremit’e özgü olmadığını, Türkiye genelinde tarımsal üretimin benzer sorunlarla karşı karşıya olduğunu söyledi. Zeytinli’nin zeytinciliğin kalbi olduğunu belirten Özel, bölgede 2 bin yıldan uzun süredir zeytin üretimi yapıldığını ifade ederek, “Antik çağlardan beri bu topraklarda zeytin var, zeytincilik var, zeytin hasadı var. Antik çağlardan beri ilk kez zeytin üreticisi bu kadar perişan durumda. Son üç yılın, beş yılın değil, bin yılın krizi, iki bin yılın krizi ile karşı karşıyayız” dedi.
“ÜRETİCİ ÜRÜNÜNÜ SATMA KONUSUNDA GÜVENCESİZ”
Üreticilerin zeytinlerini toplatacak ve işletecek parayı bulamadığını dile getiren Özel, sofralık zeytinin geçen yıl 90 liradan satıldığını, bu yıl ise üretim maliyetinin 75 liraya ulaştığını, buna karşın alıcıların ürünü 40-50 lira arasında almaya çalıştığını söyledi. Zeytinyağında da üretim maliyetinin 280 lira olduğunu, satış fiyatının ise 220 liraya ve daha aşağıya gerilediğini belirten Özel, TARİŞ’in bu yıl fiyat açıklamadığını, bazı şirketlerin piyasayı baskılayarak fiyatları aşağı çektiğini savundu.
Çay, fındık, Antep fıstığı, üzüm, buğday, kayısı ve limon üreticilerinin de benzer sorunlar yaşadığını ifade eden Özel, maliyetlerin en az yüzde 50-70 oranında arttığını, buna karşın birçok üründe fiyatların geçen yılın yarısına gerilediğini kaydetti. Tarımda planlamanın ortadan kaldırıldığını savunan Özel, “Bugün üretici faaliyetler karşısında korumasız, ürününü satma konusunda güvencesiz” diye konuştu.
“BUNDAN SONRA KİM GEÇİM GARANTİSİ VERİYORSA, OYU O ALACAK”
Devletin büyük altyapı projelerinde müteahhitlere geçiş, yolcu ve hasta garantisi verdiğini ancak üreticiye gelir güvencesi sağlamadığını belirten Özel, şöyle konuştu:
“Otobanın bir sahibi var. 30 sene boyunca hesabını biliyor. Devlet, ‘Yolcu gelirse de paranı alacaksın, yolcu geçmezse de ben senin gelirini garanti ediyorum’ demiş. Türkiye’nin en zengin müteahhitlerine 30 yıl boyunca kazanacağı parayı garanti ediyor. Ama buraya geldim, burada belki 3 bin tane zeytin üreticisi var. 30 yıl değil, üç yıl değil, üç gün sonra zenginliğini kaç parayla alacaklar bilen yok. Parasını ödeyecekler mi bilen yok. Parasının garantisi var mı bilen yok.”
Özel, partisinin iktidarında üreticilere gelir güvencesi sağlanacağını belirterek, “Yeni Parti’nin kuracağı iktidarda üreticiye geçim garantisi olacak. Havalimanı yapıyorlar, uçuş garantisi var, yolcu garantisi var. Tünel yapıyorlar, geçiş garantisi var. Hastanede hasta garantisi var. 20 yıl, 25 yıl, 30 yıl sözleşmesine göre. Ama zeytinciye geldiğinde geçim garantisi yok. Yok öyle yağma. Bundan sonra kim geçim garantisi veriyorsa oyu o alacak” ifadelerini kullandı.
“ZEYTİNİMİZİ DÜNYA PAZARLARINA SATACAK İMKANLARI YARATMAK HÜKÜMETİN İŞİ”
Zeytin üreticisinin desteklenmesi ve ürünlerin uluslararası pazarlara açılması gerektiğini belirten Özel, hükümetin görevinin üreticinin tarımsal faaliyetlerini yürütmek değil, üretilen ürünlerin pazarlanması için imkan yaratmak olduğunu söyledi. Türkiye’nin zeytin ve zeytinyağı ihracatındaki konumuna dikkati çeken Özel, “Hükümetin işi o zeytinyağını dünya pazarlarına satacak imkanları yaratmak, pazar yaratmak. Türkiye’deki zeytin ve zeytinyağı, Tunus ile yarışıyor. Tunus, ürettiğinin yüzde 80’ini ihraç ediyor, Türkiye, ürettiğinin yüzde 10’unu. Türkiye, zeytin ve zeytinyağı üretiminde birinci, ihracatta altıncı sıraya geriliyor. En büyük ihracatçı İtalya. Yüzde 200. Adam ürettiğinden fazla zeytinyağını nasıl satar? Senin, benim kaliteli, ucuz zeytinini ucuza buradan toplar, İtalya’ya götürür, kendi markasını basar ve iki katı fiyatla dünya piyasalarına satar. İtalya Hükümeti, İtalyan zeytinciye çalışıyor. Türkiye Hükümeti de İtalyan zeytinciye çalışıyor” dedi.
Türkiye’de zeytin ve zeytinyağı sektörüne yönelik politikaları eleştiren Özel, rekolte açıklamalarından alım fiyatlarına, ihracat bağlantılarından kooperatiflerin desteklenmesine kadar birçok alanda eksiklik bulunduğunu savundu. Ürünün yalnızca yağ olarak değil, marka değeriyle ihraç edilmesi gerektiğini vurgulayan Özel, “Ürün sadece ve sadece yağ olarak değil, marka olarak değerlenmesi lazım. Markanın ihraç edilmesi lazım. Katma değerli ürünlerin olması lazım. Ama bunlar yapılmadığı için bugünkü büyük sıkıntılar yaşanıyor” diye konuştu.
Zeytin üreticisinin gelirinin artan maliyetler karşısında gerilediğini belirten Özel, geçen yıl bir kilogram zeytinle 1,5 litre mazot alınabilirken, bu yıl bir litre mazot alabilmek için iki kilogram zeytin satılması gerektiğini söyledi. İşçi yevmiyeleri ile zeytinyağı fiyatları arasındaki makasın da açıldığını ifade eden Özel, üç yıl önce yaklaşık iki kilogram zeytinyağının bir günlük yevmiyeye denk geldiğini, bugün ise 10 kilogram zeytinyağı satılması gerektiğini kaydetti.
“KADINLARIN EMEKLİLİK HAKKI OLACAK”
Zeytin hasadında kadın ve erkek işçiler arasında yevmiye farkı uygulanmasını eleştiren Özel, kadın üreticilerin sosyal güvence, sigorta ve emeklilik haklarından yoksun bırakıldığını söyledi. Kadınların tarımsal üretimdeki emeğinin karşılığını alamadığını belirten Özel, “Kadın yevmiyesi ile erkek yevmiyesi arasında 200 lira fark mı varmış? O farkı ödemeyen devlet olmaz olsun. Kadının istihdamı yok, kadının güvencesi yok, kadının sigortası yok, kadının emekliliği yok” dedi.
İktidarlarında çalışan kadınlara prim desteği sağlayacaklarını, evde bakım ve aile geçindirme sorumluluğu nedeniyle ücretli çalışamayan kadınlara da sosyal güvence sunacaklarını belirten Özel, “Çalışan kadınlara prim desteği, çalışamayan, evde kalan, hastasına bakan, yoksulluktan dolayı ailesini geçindirmek için evde çalışan ama emeği görünmeyen kadına, engellisine bakan kadına, iş sağlayamadığımız kadına da sigorta güvencesi vereceğiz. Tüm kadınların emeklilik hakkı olacak” diye konuştu. Özel, “Partimiz iktidarda olduğunda bütün kadınların gelecek kaygısı ortadan kalkacak. Söz veriyorum” ifadelerini kullandı.
“ERDOĞAN-TRUMP İLİŞKİSİNDEN AMERİKA KARLI ÇIKIYOR, EDREMİT KARLI ÇIKAMIYOR”
Türkiye’nin dış politikasını da eleştiren Özel, ülkeler arasındaki ilişkilerin kurumsal düzeyde yürütülmesi gerektiğini, Türkiye’nin dış politikasının kişiler üzerinden şekillendiğini savundu. ABD Başkanı Donald Trump ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasındaki ilişkiye değinen Özel, bu ilişkiden Türkiye’nin ekonomik ve stratejik kazanım elde edemediğini ileri sürdü.
Trump ile görüşme sürecinde Türkiye’nin ABD’den uçak alımı, sıvılaştırılmış doğal gaz tedariki ve Amerikan ürünlerine uygulanan vergilerin kaldırılması gibi konularda taviz verdiğini ileri süren Özel, “Erdoğan-Trump ilişkisinden Amerika karlı çıkıyor ama Edremit karlı çıkamıyor. Trump’a randevu vermek için 250 tane uçak alacaksın dediler. Enerji, sıvılaştırılmış doğal gazı en pahalı fiyattan bizden alacaksın dediler. Amerikan mallarına vergiyi kaldıracaksın dediler. Daha uçaktayken Amerikan malına vergiyi indirdi” diye konuştu.
Özel, “Türkiye’den giden zeytinyağına yüzde 12,5 vergi koydu Trump. Yani Erdoğan-Trump ilişkisinden Amerika kazanıyor. Amerikan malını Türkiye’ye satan kazanıyor. Ama Edremit’in zeytinyağı Amerika’ya girerken ilave vergi veriyor. Devletin üzerine düşen, işinizi kolaylaştırmakken, Edremit’in zeytinyağına gelince, Trump başka ülkelere uygulamadığını, Edremit’in zeytinyağına uyguluyor” ifadesini kullandı.
“ZEYTİNE 20 LİRA, ZEYTİNYAĞINA 50 LİRA DOĞRUDAN DESTEK İSTİYORUZ”
Özel, “Birincisi, akut sorun. Bu sene yapılması gereken iş, dane zeytine 20 lira, zeytinyağına 50 lira doğrudan ilave destek vermektir. Bunu istiyoruz. Mecliste bunun için bütçe görüşmelerinde sesinizi duyuracağız” dedi.
İktidarlarında zeytin ve zeytinyağını stratejik ürünler arasına alacaklarını belirten Özel, Türkiye’de 250 milyon zeytin ağacı bulunduğuna dikkati çekti. Zeytinin sağlık, ekonomi ve istihdam açısından önem taşıdığını ifade eden Özel, “Böyle bir ürün hem sağlığımız için hem ekonomimiz için hem istihdam, başta kadın emeğinin değerlendirilmesi için stratejik ürün listesine konulacak. Bu ürün ülkenin en stratejik ürünlerinden biri olarak kabul edilecek” diye konuştu.
“TÜKETİCİ KORUMANIN YOLU, ÜRETİCİNİN PAZARINI KAYBETTİRMEK OLAMAZ”
Zeytin üretiminde rekolte, stok ve ihracat rakamlarının düzenli olarak açıklanması gerektiğini kaydeden Özel, bu yıl rekor rekolte uyarılarının dikkate alınmadığını, gerekli tedbirlerin alınmadığını savundu. İhracat yasaklarının üreticinin pazar kaybetmesine neden olduğunu belirten Özel, “Tüketiciyi korumanın yolu üreticinin pazarını kaybettirmek olamaz. Sen ihracat yasağı koyduğun anda yurt dışına satılan zeytinyağını senden alamayan gidiyor, Tunus’la bağlantı yapıyor, başka ülkelerle bağlantı yapıyor. Seneye de ‘Ticaretimden memnunum, riske girmem’ diyor. Pazar kaybediyoruz” ifadelerini kullandı.
Devletin zeytin ve zeytinyağında alım garantisi vermesi, yurt dışındaki alıcılarla düzenli ticari bağlantılar kurması gerektiğini söyleyen Özel, ürünün fazla olduğu yıllarda kamu alımlarının artırılarak stok oluşturulmasını, üretimin yetersiz olduğu dönemlerde ise ihracat taahhütlerinin başka kaynaklardan karşılanmasını önerdi.
Dünya fiyatlarının gerilediği dönemlerde ihracat desteği verilmesi ve kamu alımlarının artırılması gerektiğini de belirten Özel, Avrupa Birliği ile tarım ürünlerini de kapsayacak şekilde Gümrük Birliği anlaşması yapılmasını istedi. Özel, “Bizim zeytinimizin, zeytinyağının Avrupa Birliği ile derhal müzakere edilerek tarımda Gümrük Birliği Antlaşması imzalanmalı. En öncelikli olarak da üzüm için, zeytin için ve fındık için bu işin yapılması önem arz ediyor” diye konuştu.
Özel, “Ortalama verimde üreten üretici 1 lira bile zarar etmeyecek çünkü ürüne alım garantisi verilecek. Senenin başında bütün girdilerin içine katıldığı, gerçekçi bir maliyet araştırması yapılacak, üzerine insanca geçim için gerekli kar konulacak, taban fiyat ilan edilecek. Devlet taban fiyatı ilan ediyor, taban fiyatın altında ürünler satılıyor, çıtını çıkaramıyor. Taban fiyatın altında alım yapanın canına okuyacak devlet, canına okuyacak. Bu iktidarı hep beraber değiştiriyoruz. Zeytinimizi, zeytinyağımızı dünya markası yapıyoruz, hepinizin yüzünü de güldürüyoruz” ifadesini kullandı.
Yorum Yap